به گزارش خبرگزاری مهر، نشست رونمایی از چهارمین شماره دوماهنامه فرهنگی و ادبی «فیل» با موضوع «برای زندگی» با حضور مهام میقانی و تکتم میرباقری به نمایندگی از نویسندگان این مجله، در کتاب‌فروشی راوی برگزار شد.
نشستی که در آن، زندگی نه به عنوان مفهومی انتزاعی یا مجموعه‌ای از توصیه‌های انگیزشی، بلکه از دریچه تجربه‌های زیسته، مواجهه با رنج و جست‌وجوی معنا در روزمرگی‌ها مورد بحث قرار گرفت.
در این نشست، حسین سبحانی، مدیرمسئول دوماهنامه، گردانندگی جلسه را بر عهده داشت و کتایون سنگستانی، سردبیر مجله، در ابتدای برنامه درباره دلایل انتخاب موضوع «برای زندگی» برای این شماره توضیح داد.
سنگستانی با اشاره به روزهای دشوار و فقدان‌هایی که جامعه تجربه کرده است، پرسشی را مطرح کرد که به گفته او نقطه آغاز شکل‌گیری این پرونده بود: آیا پس از رخدادهای تلخ، زندگی واقعا ادامه پیدا می‌کند یا این انسان‌ها هستند که ناگزیر به ادامه دادن می‌شوند؟
او با اشاره به روایت تاریخی دختران قوچان در سال‌های منتهی به مشروطه، بر فاصله میان ثبت یک واقعه در تاریخ و سرنوشت انسان‌هایی تاکید کرد: پس از آن واقعه همچنان باید به زندگی ادامه دهند. به گفته سنگستانی، تاریخ معمولا آدم‌ها را تا لحظه وقوع یک فاجعه دنبال می‌کند، اما کمتر به این می‌پردازد که پس از آن چه بر زندگی بازماندگان می‌گذرد؛ اینکه آنها چگونه روزهای بعد را سپری می‌کنند، آیا دوباره می‌خندند، عاشق می‌شوند و برای آینده برنامه می‌ریزند یا نه.
سردبیر «فیل» همچنین با انتقاد از ستایش همیشگی تاب‌آوری تاکید کرد: دوام آوردن لزوما نشانه قدرت نیست و رنج نیز همیشه قرار نیست به تجربه‌ای آموزنده یا عاملی برای رشد انسان تبدیل شود. هدف این شماره ارائه نسخه‌ای برای بهتر زیستن یا دعوت به مثبت‌اندیشی نیست، بلکه طرح این پرسش است که وقتی بخش بزرگی از زندگی صرف دوام آوردن می‌شود، چه چیزی همچنان باقی می‌ماند که بتوان نام زندگی بر آن گذاشت.
سنگستانی با اشاره به تردید برخی هنرمندان برای ادامه فعالیت و تولید اثر در شرایط دشوار، انتشار این شماره را تلاشی برای فراموش نکردن همین پرسش دانست؛ پرسشی درباره آنچه پس از تجربه‌های تلخ از زندگی باقی می‌ماند و اینکه انسان با این باقی‌مانده چگونه مواجه می‌شود.
تجربه زیسته؛ از مواجهه با رنج تا شادی‌های بی‌دلیل
در ادامه نشست، مهام میقانی و تکتم میرباقری به عنوان مهمانان ویژه و نمایندگان نویسندگان دوماهنامه «فیل» با حاضران درباره زندگی، زیستن و تجربه‌های شخصی خود گفت‌وگو کردند. محور این بخش، مواجهه فردی با مفهوم زندگی و تلاش برای یافتن معنای آن در تجربه‌های روزمره بود؛ نگاهی که به جای ارائه پاسخ‌های کلی و قطعی، از مسیر روایت تجربه‌های انسانی به موضوع نزدیک می‌شد.
این رویکرد در نوشته‌های این دو نویسنده برای شماره چهارم «فیل» نیز بازتاب یافته است. مهام میقانی در مطلب «انت عمری» از تجربه روزهای بیماری پدرش نوشته و به مواجهه با بیماری و دشواری‌های همراه آن پرداخته است.
تکتم میرباقری نیز در مطلبی با عنوان «خوشا بیهودگی تنبلی و شادی بی دلیل؛ حتی وقتی دنیا دارد از هم می پاشد» به اهمیت شادی‌های بی‌دلیل و لحظه‌هایی توجه کرده است که ممکن است در نگاه نخست بیهوده به نظر برسند.
قرار گرفتن این دو نگاه در کنار یکدیگر، سویه‌های متفاوتی از تجربه زیستن را پیش روی مخاطب قرار می‌دهد؛ از مواجهه با بیماری و رنج تا توجه به لحظه‌های ساده‌ای که می‌توانند در دل روزمرگی‌ها به زندگی معنا ببخشند. در این نگاه، زندگی فقط در لحظه‌های بزرگ و سرنوشت‌ساز خلاصه نمی‌شود و گاهی همان تجربه‌های کوچک و معمولی نیز بخشی از معنای آن را شکل می‌دهند.
موضوع نشست نیز با طرح پرسشی درباره نسبت هنر و ادبیات با زندگی، همین پیچیدگی را دنبال می‌کرد: آیا هنر و ادبیات در مواجهه با رنج می‌توانند راهی برای فهم تجربه انسانی باز کنند یا گاهی با زیبا جلوه دادن درد، از واقعیت آن فاصله می‌گیرند؟ این پرسش، امکان گفت‌وگو درباره نقش فرهنگ و هنر در زندگی انسان معاصر را از زاویه‌ای فراتر از سرگرمی یا ارائه راهکارهای ساده فراهم می‌کرد.
از «خانه» تا «برای زندگی»، مسیر موضوعی دوماهنامه «فیل»
دوماهنامه فرهنگی و ادبی «فیل» فعالیت خود را از پاییز ۱۴۰۴ آغاز کرده و در شماره‌های پیشین، موضوعاتی چون «زیر سایه پاییز» با محور مکث و تاب‌آوری، مفهوم «خانه‌ای برای ما» و «روایت زن در هنر و ادبیات» را بررسی کرده است. این پرونده‌ها نشان می‌دهند که مجله در شماره‌های مختلف خود به تجربه‌های ملموس انسان معاصر و نسبت او با محیط، روابط، خاطره و شرایط اجتماعی توجه داشته است.
شماره چهارم نیز این مسیر را با پرونده «برای زندگی» ادامه می‌دهد؛ با این تفاوت که پرسش اصلی آن، بیش از آنکه چگونگی بهتر زیستن باشد، به امکان زندگی کردن در شرایط دشوار مربوط می‌شود. در این شماره، طیفی از روایت‌ها و جستارها، از نگاه خیام، سعدی و حافظ به زیستن تا نوشته‌های جوان دیدیون درباره دوره‌ای آشفته از زندگی و جامعه آمریکا، به بررسی این موضوع می‌پردازند.
در ستون «زاویه دید»، حسین سبحانی در مطلب «سه شاعر بزرگ، چگونه زندگی کردن را به ما یاد می‌دهند؟» سه منظر زندگی در لحظه، هنر معاشرت و آزادی درونی را از خلال آثار خیام، سعدی و حافظ بررسی کرده است. در ستون «چنین و چنان» نیز روایت‌های شخصی از بیماری، دلخوشی، شادی‌های بی‌دلیل و آغاز زندگی تازه کنار یکدیگر با نوشته‌هایی از امیرعلی نبویان، تکتم میرباقری، بهتر نوروز پور و محمد کفیلی قرار گرفته‌اند.
بخش «رو به رو» به گفت‌وگوهایی درباره تاب‌آوری، رنج و ادامه دادن اختصاص دارد؛ از گفت‌وگوی کتایون سنگستانی با محمدرضا فرزاد درباره کتاب «افتادن» اثر دیوگو مایناردی تا گفت‌وگوی فاطمه خوشنویس با شادی قدیریان درباره مرز میان تاب آوردن و عادت کردن به وضعیت‌های نابهنجار.
گفت‌وگوی غزال محسن‌پور با شاهد حلاج، روزنامه‌نگار حوزه بحران، نیز به فعالیت‌های گروه «یاران نجات»، بخشش و قصاص می‌پردازد.
در کنار این مطالب، ستون «از چاپخانه تا قفسه» با پرداختن به کتاب‌فروشی «هنوز» و ستون «از سطر تا صحنه» با ارائه پیشنهادهای فرهنگی و هنری، وجوه دیگری از ارتباط زندگی روزمره با فرهنگ و هنر را دنبال می‌کنند. بخش «داستان نخواندنی» نیز شش داستان کوتاه از نویسندگان مختلف را در بر می‌گیرد.
دوماهنامه فرهنگی و ادبی «فیل» با مدیرمسئولی حسین سبحانی و سردبیری کتایون سنگستانی، شماره چهارم خود را با موضوع «برای زندگی» و ویژه مرداد و شهریور ۱۴۰۵ منتشر کرده است.
نسخه الکترونیکی این شماره از طریق اپلیکیشن و وب‌سایت فیدیبو در دسترس علاقه‌مندان قرار دارد.
نظر شما